Wat is een liefdesobsessie (limerentie) en waarom gebeurt het?

Rondom een intense verliefdheid speelt vaak één belangrijk element dat ervoor zorgt dat de band zo sterk en allesoverheersend voelt. Het is de reden waarom je het gevoel hebt dat deze persoon enorm veel voor je betekent. Soms hoor ik mensen zelfs zeggen dat er al sprake is van ‘houden van’. Je voelt je gehecht aan wie de ander is en aan hoe diegene jou laat voelen. Maar wat als ik je vertel dat je in zo’n situatie vaak niet alleen gehecht bent aan de persoon zelf, maar vooral aan het potentieel?

De potentie van de ander.

De potentie van een toekomst samen.

De potentie van wie jij misschien kunt worden met deze persoon aan je zijde.

De hoop om juist met deze persoon samen te komen wordt dan ontzettend belangrijk. Zo belangrijk zelfs, dat het voelt alsof je zonder die hoop geen houvast meer hebt. Je wilt echt gekozen worden door deze persoon. Alleen al de gedachte dat deze persoon je op een dag vertelt dat de gevoelens wederzijds zijn, kan zorgen voor een enorme energieboost. Plotseling voelt alles mogelijk. Alsof alle puzzelstukjes eindelijk op hun plek gaan vallen

En hoe geweldig voelt dat? 

Het idee dat als je met deze persoon samen zou komen, er eindelijk een toekomst op je wacht waarin je écht gezien wordt. Een toekomst waarin iemand je begrijpt, om je geeft en er voor je is. Je voelt dat je bij deze persoon eindelijk jezelf kunt én mag zijn. Dat je je niet langer hoeft te schamen voor je behoeften, je gevoelens of je verlangens.

Eindelijk iemand die jou waardeert om wie je bent.

Eindelijk iemand die begrijpt wat jij nodig hebt.

Eindelijk iemand bij wie je je veilig voelt.

En juist dát maakt die hoop zo krachtig. Want het voelt niet alleen alsof je verlangt naar de ander, maar ook naar alles wat die ander voor jou lijkt te vertegenwoordigen. Maar omdat de verbinding tussen jullie vooral bestaat uit wat er mogelijk zou kunnen gebeuren, kan die potentie op zichzelf al aanvoelen als een relatie. Sterker nog: juist die potentie is vaak de reden waarom de band zo intens voelt. Je bent niet alleen verbonden met wat er is, maar vooral met alles wat er nog zou kunnen ontstaan.

Maar doe eens met mij mee. Zet heel voorzichtig een stapje achteruit. Kom naast me staan, en laten we samen met een wat afstand naar deze connectie kijken. Want als we dat doen, kan het zomaar zijn dat we ontdekken dat er een behoorlijk verschil bestaat tussen jouw gevoel en de werkelijkheid. Dat de verbinding die zo sterk en betekenisvol voelt in je hoofd, in de praktijk misschien veel minder vorm heeft gekregen. Dat er feitelijk gezien minder contact, wederkerigheid of verbondenheid is dan je gevoel je doet geloven. En juist daar begint vaak het verschil zichtbaar te worden tussen potentie en realiteit.

De kans bestaat dat er eigenlijk helemaal geen gewone, dagelijkse contactmomenten tussen jullie zijn. Misschien zijn er nooit echte dates geweest. Misschien zoekt de ander jou niet consequent op en is er weinig tot niets dat erop wijst dat diegene actief met jou aan een gezamenlijke toekomst wil bouwen. Wanneer we eerlijk naar de feiten kijken, is er mogelijk weinig bewijs dat verklaart waarom jij je zo sterk aangetrokken voelt tot deze persoon. Weinig dat bevestigt waarom de connectie voor jou zo diep en betekenisvol aanvoelt. En toch… ondanks het gebrek aan bevestiging, wederkerigheid of duidelijke signalen vanuit de ander, zit een limerent brein vaak vol met mogelijkheden.

Mogelijkheden over wat de ander misschien voelt.

Mogelijkheden over wat er nog kan gebeuren.

Mogelijkheden over hoe jullie toekomst eruit zou kunnen zien.

En mogelijkheden zijn een ongelooflijk krachtig afrodisiacum.

Want zolang iets nog mogelijk is, hoeft je brein geen afscheid te nemen van de droom. Sterker nog, het kan die droom blijven voeden, uitbreiden en steeds mooier maken dan de werkelijkheid ooit zou kunnen zijn. Alleen al de gedachte dat iemand ons echt leuk vindt, van ons houdt en bij ons wil zijn, vervult diep in ons veel behoeften — zowel emotioneel als in ons ego. Die potentie voelt dan ook als een lifesaver, zeker wanneer de realiteit weinig houvast biedt. Ons brein gaat in zo’n geval steeds meer waarde hechten aan wat mogelijk is, simpelweg omdat er in het hier en nu weinig anders is om op te bouwen.

En wat vaak het meest pijnlijk — en tegelijk het meest verwarrend — is om toe te geven, is dat je ondanks de intense gevoelens van “houden van”, de ander eigenlijk nog helemaal niet echt goed kent. Je hebt simpelweg nog niet genoeg ervaring met die persoon om met zekerheid te kunnen zeggen dat je diep om hem of haar geeft, of dat je echt van diegene houdt.

Alles wat je denkt te weten, is vaak onderdeel van wat jij denkt dat waar is — en dat is opnieuw gebaseerd op potentieel. En die innerlijke wereld kan in korte tijd enorm groot worden. Binnen relatief weinig tijd kun je zóveel gevoelens en betekenis gaan koppelen aan één persoon, dat dat potentieel bijna aanvoelt als een volledige relatie op zichzelf.

Ik wil je graag uitleggen hoe het komt dat je als het ware een intern blanco template hebt gecreëerd, waarop je al je wensen, behoeften en verlangens projecteert. En hoe het komt dat limerence je zo sterk kan vastklampen aan het idee van een toekomstige relatie met iemand die er op dit moment nog niet is — en in veel gevallen ook nooit op die manier zal ontstaan

Als je de ander eigenlijk niet zo goed kent, kun je spreken van een tekort aan data en informatie over die persoon. Je kent misschien wat losse details: hoe iemand zijn of haar koffie drinkt, op welke tijden diegene graag naar de sportschool gaat, of wat iemands favoriete vakantiebestemming is.

En je bent je vaak heel bewust van hoe jij je voelt bij die ander. Maar hoe jij je voelt bij iemand, zegt eigenlijk verrassend weinig over wie die ander daadwerkelijk is

Het vertelt je niet wie iemand écht is. Maar je brein is daar wel heel handig in: het vult die leegte automatisch op. Voel jij je op je gemak bij iemand, dan wordt die persoon in jouw innerlijke template geregistreerd als veilig en vertrouwd. Voel jij je juist uitgedaagd om uit je comfortzone te stappen en dingen te doen die je normaal niet zo snel zou proberen, dan kan diezelfde persoon worden geregistreerd als sterk, leidend of inspirerend.

De echte vonk van limerence springt vaak over door iets als oogcontact, sterke chemie of een intens gevoel van aantrekkingskracht en herkenning. Maar geen van deze gevoelens is bewijs dat je de ander écht kent. Iemand echt leren kennen vraagt tijd. Veel tijd. Het betekent dat je iemand meemaakt in het alledaagse leven: kleine irritaties, misverstanden, gewoontes, en de manier waarop iemand omgaat met frictie en verschil. Pas dan zie je wat er werkelijk in iemand zit — en hoe compatibel jullie echt zijn, of juist niet.

Zonder deze data kun je heel sterk voelen dat je met iemand samen wilt zijn. Je kunt zelfs het idee hebben dat je die persoon door en door kent. En als dat gevoel lang genoeg blijft bestaan, kun je zelfs gaan denken dat je van iemand houdt. Maar ons brein doet wat het altijd doet: het vult de ontbrekende stukken in.

Je hebt misschien geen idee hoe de ander reageert onder stress of spanning, maar omdat jij je veilig voelt bij die persoon, vult je brein dat gat automatisch op met aannames zoals: “Hij of zij zal vast stressbestendig zijn.” En hoe overtuigend dat ook kan voelen, het zegt vaak meer over wat jij hoopt dat waar is, dan over wie de ander daadwerkelijk is.

Je hoopt dat de ander ook van jou houdt, omdat jij je dan gezien voelt.

Je hoopt dat de ander om je geeft, omdat jij je gewaardeerd voelt.

En zo gaan de dagen voorbij, terwijl die hoop zich steeds verder opbouwt — in afwachting van bevestiging die nog moet komen.

Dus dat kleine beetje affectie en aandacht dat je ooit van de ander hebt gekregen, kan uitgroeien tot diepe gevoelens en verlangens die misschien vooral bij jou aanwezig zijn — en niet per se omdat er daadwerkelijk een wederkerige connectie of relatie is. En vertraging in contact, of zelfs het uitblijven ervan, kan vervolgens makkelijk worden geïnterpreteerd als: “De ander durft nog niet goed” of “De ander is nog iets aan het verwerken.”

En weet je wat het lastige is? Hoe minder je écht weet over de ander, hoe meer ruimte er in jouw interne template blijft om zelf een verhaal te creëren. Een verhaal dat niet zomaar willekeurig ontstaat, maar meestal de minst pijnlijke en minst kwetsende versie is van de werkelijkheid.

Wat je voelt is echt. De persoon waar je het bij voelt is ook echt. Maar de plek waar al die gevoelens vandaan komen, kan gekleurd zijn door een oud stuk uit je kindertijd — een soort rugzak die nog steeds invloed heeft op hoe je verbinding ervaart.

Zo ontstaat er een dynamiek waarin je iemand eigenlijk nog niet goed genoeg kent, maar toch al diep aan die persoon gehecht bent geraakt. Niet zozeer aan wie diegene werkelijk is, maar aan de betekenis en intenties die jij zelf op het gedrag van de ander projecteert.

En als je dit zo leest, kan het misschien wat naïef of pijnlijk simpel lijken. Maar in werkelijkheid is het juist ontzettend menselijk. We hebben allemaal behoefte aan liefde, aandacht en verbinding. En wanneer dat in onze kindertijd niet voldoende aanwezig was, kan die behoefte op volwassen leeftijd des te sterker worden.

Wat je dan vaak ziet, is dat je — meestal onbewust — de meest hoopvolle en minst pijnlijke interpretatie kiest van de ander. Omdat dat simpelweg veiliger voelt dan de alternatieven. Achter die automatische piloot schuilt dus een beschermingsmechanisme dat soms al tientallen jaren actief is.

Je zal merken dat je er zo onwijs veel voor over hebt om die ander tóch in je leven te krijgen, dat jouw eigen ik wegcijferen en jezelf aanpassen aan de ander zo’n beetje ongelimiteerd is.

Als je nu denkt ”oke leuk en nu?” Top! Bewustwording is stap 1, stap 2 is dit blog lezen.